https://patients.uroweb.org/wp-content/uploads/OAB_banner_website_lr-4-1080x270.jpg

Mesane nedir?

Mesane böbreklerden üretilen idrarı depolayan organdır.Kas yapıdan oluşur, kese şeklindedir ve yaklaşık 500 cc idrar depolayabilir (Şekil 1a ve b).

İnsanların çoğu mesane henüz yarım dolu iken doluluk hisseder. Mesaneyi boşaltmak için gevşeyebilmeniz gerekir. Bu durum uygun sosyal ve çevresel faktörler varlığında mümkün olur; örneğin tuvalet ya da özel ayrılmış alan varlığı gerekir. Daha sonra beyin, mesanenin idrarı dışarı atmasını başlatmak için sinyal yollayacaktır.

İdrar yapma sıklığı bir çok faktöre bağlıdır. Özellikle de; alınan sıvı miktarı ile ilgilidir. Birçok insan tüm gün boyunca, günde 8 kereden az, gecede ya 1 kez idrara çıkar ya da hiç idrar yapma ihtiyacı duymaz.

Şekil 1a: Erkek alt üriner sistemi.
Şekil 1a: Erkek alt üriner sistemi.
Şekil 1b: Kadın alt üriner sistemi.
Şekil 1b: Kadın alt üriner sistemi.

Aşırı aktif mesane semptomları nelerdir?

İdrar depolama semptomlarıdır. Depolama semptomları şunlardır:

Ani idrar yapma ihtiyacı ve bunun erteleyememe sıkıntısı

İstemsiz idrar kaçırma

Normalden daha sık idrar yapma ihtiyacı

Gece idrar yapma ihtiyacı ile uyanma

AAM semptomları kadınları ve erkekleri sıklıkla etkiler. İnsanlar %10-20’si hayatlarının bir döneminde çeşitli derecelerde bu şekilde şikayetlerden yakınırlar.

Aşırı aktif mesane semptomlarının nedenleri?

AAM semptomları çeşitli nedenlerle ortaya çıkar:

Bazı insanlar, mesanelerinde ani ve spontankontraksiyon yaşarlar

Bazı insanlar mesane dolumunu daha hassas hissederler

Bazı vakalarda böbrekler gece daha fazla idrar üretir. Bu noktüriye neden olur. Bu durum ileri yaş ve belli tıbbi durumlarla ilgili olabilir

Bazı kişiler daha küçük mesaneleri vardır ve daha çabuk dolar. Bu durum çok sık değildir

Doktorunuzun kullanabileceği terimler

Ani idrar sıkışması ertelenemez: idrar yapma ihtiyacı, idrar kaçırma korkusuna sebep olur. AAM en önemli semptomudur.

Ani inkontinans: tuvalete yetişememe sonucu idrar kaçırma

Idrar yapma sıklığı: daha sık aralıklarla idrar hissi genellikle günde 8 kez den fazla

Nokturi: gece 1-2 kez idrar yapma ihtiyacı ile uyanma

AÜSS (alt üriner sistem semptomları): üriner sistemi etkileyen semptomların tümü için kullanılan bir terimdir.

AAM tanısı

Doktor semptomlarınızın nedenlerini anlamak için bir takım testler yapar; bu işlem tanı koyma olarak adlandırılır. AAM semptomları farklı durumlarada işaret ediyor olabilir. Örneğin; üriner enfeksiyon veya diyabet.

Öncelikle doktor veya hemşire, hastalığınızla ilgili tıbbi geçmişinizi alacak ve fizik muayenenizi yapacaktır. Eğer ihtiyaç varsa başka testler yapabilir.

AAM tanısı için bu bölümde önerilen genel bilgiler ülkeden ülkeye farklılıklar gösterebilir.

AAM hasta uyumu

Aşırı aktif mesane semptomları oldukça sıkıntı vericidir fakat hayatınızı tehdit etmez. AAM semptomları uzun sure devam edebilir ve basit bir tedavisi yoktur. Farklı tedavi opsiyonları kullanılmaktadır. Birçok vakada hasta uyumu tedavinin ilk basamağıdır, sıklıkla farklı tedavi opsiyonları denenerek sizin durumunuza en uygun tedavi anlaşılabilir. Bu durumu doktorunuzla tartışabilirsiniz.

Semptomlarınızla aktif olarak başa çıkabilirsiniz. Aşağıdaki maddeler hasta uyumunu sağlamada yardımcı olacaktır:

Doktorunuzla konuşarak hangi sıvıdan ne kadar ve ne zaman alacağınızı belirleyebilirsiniz

İdrar kaçırma probleminiz varsa doktorunuz size elbiselerinizin ıslanmaması için pet kullanmanızı önerebilir

Eğer doktorunuz önerirse, ani idrar hissettiğinizde idrarınızı daha uzun süre tutmaya çalışın. Bu mesaneninizin eğitilmesine yardımcı olur ve kademeli olarak tuvalete gitme aralığınızı artırır

Pelvik kaslar yaşlanma ile zayıflar. Pelvik kasları sıkarak yapılan,Kegel egzersizleri ani idrar hissinizi baskılamanıza yardımcı olur ve kaslarınızın gücünü tekrar kazanmasına yardımcı olur

Yararlı link

Kontinans ürünleri hakkında örneğin pad çeşitleri hakkında ayrıntılı bilgi için: Continence Product Advisor website, sadece ingilizce.

Hayat tarzı önerileri

Ek olarak genel hayat tarzı değişiklikleri semptomlarınızı yönetmenize ve hayat kalitenizi arttırmanıza yardımcı olur.

Hergün en az 1-1.5 litre sıvı alın eğer daha çok alabilecekseniz doktorunuzla konuşun

Eğer sıcak iklimde yaşıyorsanız ya da fazla fiziksel egzersiz yapıyorsanız daha fazla sıvı alın

Uzun seyahatler sırasında ve öncesinde daha az sıvı alın

Gece idrar isteği ile uyanmamak için akşam daha az sıvı alın

Alkol ve kafein alımını azaltın çünkü bunlar idrar miktarını arttırır ve mesaneyi uyarır

Bazı gıdalar mesaneyi uyararak AAM semptomlarını arttırır. Tüketilen gıdalardan; suni tatlandırıcılar, baharatlı gıdalar, kafein,turunçgiller ve bunların meyve suları ve gazlı içecekler kısıtlanmalıdır

Kilo kontrolü ( vücut kitle indeksi 18-25 kg/m2) kilo azaltılması idrar kaçırma semptomlarını iyileştirir

AAM ilaç tedavisi

Hastaların 1/3’ünde hasta uyumu ile alınan önlemler yetersiz kalır (bkzAAM hasta uyumu). Önlemler yetersiz kaldığında doktorunuz size ilaç tedavisi önerebilir. Bu bölüm ilaçların farklı gruplarını tanımlar. Doktorunuzla birlikte hangisinin en iyi olduğuna karar verebilirsiniz.

Tedavi kararını etkileyen faktörler:

Semptomlarınız

Tıbbi hikayeniz

Kullandığınız diger ilaçlar

Ülkenizde bulunan ilaçlar

Sizin kişisel tercih ve değerleriniz

Bu bölümde AAM semptomlarına karşı ilaç tedavisi hakkında genel bilgiler bulunur. Bazı durumlar ülkeden ülkeye farklılık gösterebilir.

AAM tedavisinde kullanılan ilaçlar birkaç farklı gruba ayrılır:

Muskarinik reseptör antagonistleri

Beta-3 agonistleri

Desmopresin

Muskarinik reseptör antagonistleri

Muskarinik receptor antagonistleri (MRAs) ani idrar yapma ihtiyacını gideren ve anormal mesane kasılmalarını azaltan ilaçlardır. AAM tedavisinde en sık kullanılan ilaçlardır. MRA’lar birkaç adet farklı tipi vardır:

Darifenasin

Fesoterodin

Oksibutinin

Propiverin

Solifenasin

Tolterodin

Trospiumklorid

Yan etkileri genellikle hafiftir. Bunlar ağız ve göz kuruluğu, asit reflüsü ve kabızlıktır. Nadiren bazı vakalarda bulanık görme, baş dönmesi ve idrar yapma güçlüğü görülebilir.

Beta-3 agonistler

Beta-3 agonistler yeni grup ilaçlardır, MRA’larabenzer olarak mesanede anormal kasılmaları ve AAM semptomlarını azaltır. Günümüzde sadece mirabegron kullanılmaktadır.

Mirabegron eğer MRAs tedavisi başarısız olursa ya da yan etkilerinden dolayı kullanılamıyorsa önerilir.Mirabegron yan etkileri genellikle hafiftir.

Desmopresin

Desmopressin vücutta üretilen idrar miktarını azaltır. AAM de temel semptomnokturi ise önerilir. Desmopresingece idrar ihtiyacı ile uyanmanızı azaltır. Tablet, nazal sprey, melt (dil altı) tablet şeklinde uyumadan önce alınır. İlaç etkisi 8-12 saat sürer.

Desmopresin kan sodyum seviyesini düşürebilir. Bu yüzden tedavi öncesi ve esnasında kan testleri yapılmalıdır. Az görülen yan etkileri başağrısı, mide bulantısı, ishal, karın ağrısı, baş dönmesi ve ağız kuruluğudur. Nadiren bazı vakalarda, desmopressin tansiyon yüksekliğine yol açar, ayak ve ayak bileğinde şişlik oluşur (periferal ödem).

AAM de ikinci düzey tedavi

Bazen reçete edilen ilaçlar semptomlarınızı gidermez. Bu vakalarda diğer tedavi opsiyonları kullanılır. Doktorunuzla konuşarak en iyi çözüm kararlaştırılır.

Sık kullanılan tedavi opsiyonları:

Mesane içine botulinum toksin enjeksiyonu

Norömodulasyon olarak da bilinen sinir uyarılması

Cerrahi yöntemler ile mesane kapasitesinin arttırılması

Bu bölüm ikinci düzey tedavi için genel bilgiler önermektedir ve bu durum ülkeden ülkeye farklılık gösterebilir.

AAM ile yaşamak

AAM semptomları hayatı tehdit edici olmamasına rağmen yaşam kalitenizi olumsuz yönde etkiler. Farklı insanlar semptomlar ve tedavinin yan etkileri ile farklı şekilde başa çıkarlar. Yaşam kalitesi fiziksel ve fizyolojik sağlığı birlikte içerir. Sadece sağlıklı hissetmek değil AAM semptomlarının psikolojik baskısından kurtulmak da önemlidir. Ani idrar yapma hissi veya sık idrar yapma gibi semptomlaryaşam kalitesi üzerinde olumsuz etki yapar. AAM semptomları olan kişiler evi terk etmeden önce tuvalet yerlerini belirleme ihtiyacı hisseder ve toplu aktivitelerden kaçınabilir. Aynı zamanda gece idrar yapma ihtiyacı nedeniyle uykusuz kaldığından enerji seviyesi düşer ve günlük aktivitelerini yerine getirmekte zorlanır. İdrar kaçırma ile sonlanan ani idrar hissi atakları utanç vericidir ve özgüveninizi azaltır.

Bu problemler partnerinizi etkileyebilir. Örneğin, partneriniz gece tuvalete kalkmanız sırasında uyanabilir. AAM semptomlarınız sebebi ile sosyal aktivitelerden kaçınabilirsiniz ve bu da partnerinizin sosyal hayatını etkileyebilir ve sizinle partnerinizin yaşama sevincinizi engelleyerek yalnızlık hissine sebep olabilir.

Semptomları kontrol altında tutmak için çeşitli yollar vardır. Bu semptomlar ilişkilerinizde mutlu olmanızı ve toplumunuzdaki sosyal kültürel ve ekonomik hayata katılımınızı engellememelidir. Semptomlarınız size rahatsız ederse yardım isteyin,aile doktorunuza veya üroloji doktoruna danışın.

Yardım istemek

AAM semptomları ilerleyen yaş ile birlikte daha sık görülür. Fakat yaşlanmanın normal bir parçası veya tedavi edilemez bir problem gibi görülmemelidir. Eğer rahatsızlık veren semptomlarınız varsa doktorunuza gitmeniz ve durumunuzu konuşmaktan utanmamanız önemlidir.

Doktorunuza sorulacak sorular

Avrupa Üroloji Birliği hasta bilgilendirme formu AAM semptomlu birçok hastaya uygun olsada bireysel durumunuza özgü sorularınız olabilir. Doktorunuz bu soruları cevaplayacak kişidir. Doktorunuza gitmeden önce soru listesi hazırlamak sizin için yardımcı olabilir. Sormak istediğiniz sorulara örnek olarak:

Niçin bende bu problem ortaya çıktı?

Eğer hiçbir tedavi yapmamayı tercih edersem ilerleyen ay ve yıllarda ne olur?

Tedavi olmayı tercih edersem önümüzdeki ay ve yıllarda ne olur?

Hangi tedavi opsiyonunu benim için önerirsiniz?

Tedaviden ne bekleyebilirim?

Bu tedavinin olası yan etki ve riskleri nelerdir?

Tedavim ne kadar sürecek?


Ankara Ürolog uzmanlarına ulaşmak icin tıklayın!