B12 nedir, neden önemlidir?

B12 vitamini veya siyanokobalamin suda eriyen bir vitamin olarak bilinmektedir. Özellikle hayvansal besinlerde bulunur. Bazı sebzelerde de mevcuttur. Örneğin soya fasulyesi, yeşil sebzeler ve tahıllarda bol miktarda bulunur.

B12 vitamini anemi hastalığını önlemek için gereklidir. Alyuvar üretiminde folik asitin (B9) düzenlenmesine yardım eder ve demir kullanımına yardımcı olur. Doğru sindirim ve besinlerin alınması için gereklidir.

B12 vitaminin yetersizliği genellikle mide parietal hücrelerinin "intrinsik faktör" adı verilen glikoproteini sentezleyememesindendir. İntrinsik faktör, B12 vitaminine bağlanarak bağırsaktan emilimini sağlar.

B12 vitamini sinir tahribatını önler, doğurganlığı, hücre oluşumunu ve uzun yaşamasını sağlar. Sinir uçlarının normal gelişimini kolaylaştırmakla birlikte hafızanın güçlenmesine ve öğrenmeye yardım eder.

Eksikliği ne gibi problemlere yol açabilir? Sosyal hayatı olumsuz etkiler mi?

Bu vitaminin eksikliği aşağıdaki semptomları beraberinde getirir.

yürüme bozukluğu

kronik yorgunluk

depresyon

sindirim bozuklukları

bayılmalar

mide bulantısı

kusma

fazla gaz çıkarma

baş dönmesi

uyku hali

karaciğer büyümesi

göz bozuklukları

halüsinasyonlar

baş ağrıları

dil enfeksiyonu

huzursuzluk

zor nefes alma

hafıza kaybı

sinirsel bozulmalar

kalp çarpıntısı

kansızlık

kulaklarda çınlama

omurilik yıpranması

B12 vitamini eksikliği çoğu kez kalın sinir liflerinin miyelin kaybıdır. Bunun bir sonucu olarak birçok insanda dış duyu kaybı fazladır ve şiddetli vakalarda felç olma riski vardır.

Dolayısıyla B12 eksikliği sosyal hayatı olumsuz etkiler.

Nasıl tedavi edilebilir?

B12 vitamini eksikliği tedavisinde genellikle B vitamini enjeksiyonu tercih edilir. Hekiminiz size uygun dozu belirler.

B12 takviyeleri vücutta kızarıklık, döküntü gibi yan etkilere yol açar mı?

Yapabilir.

Hangi gıdaları tüketmeliyiz? Vejetaryensek mutlaka B12 takviyesi almalı mıyız?

Kabuklu deniz hayvanları: istiridye ve midye

Ciğer: özellikle kuzu ciğeri

Balıklar özellikle uskumru, somon, ton ve lüfer

Yengeç ve istakoz

Sığır eti

Kuzu eti

Peynir

yumurta

yoğurt

süt

Tofu

Tavuk eti

Lacto-ovo vejetaryenler süt ürünleri ve yumurtadan B12 elde ederken, veganlar bu vitamini zenginleştirilmiş besinlerden veya tabletlerden alabilirler.

B12 eksikliğinin ciddi bir hafıza kaybına yol açabileceği doğru mu?

B12 vitamin eksikliğinde zihinsel ve sinirsel fonksiyonlar bozulabilir ve kulak çınlaması, hissizlik gibi belirtiler görülebilir. Yaşlı insanlarda depresyonun en önemli nedenlerinden biridir. Nedeni ise yaşlandıkça B12 vitamininin emilimi için gerekli olan mide asidimiz giderek düşmesidir. Besinlerin emilim yeteneğini kaybeden yaşlı insanlarda, B12 gereksinimi giderek artar. Bu nedenle 50 yaş üzerindeki insanların B12 vitamini takviyesi önerilir. Diğer suda eriyen vitaminlerden farklı olarak vücut dokularında depolanabilmektedir. Eksiklik belirtilerinin ortaya çıkması yıllar alabilir. Ağıreksiklik durumunda ise sinir fonksiyonlarının bozulduğu kronik hastalıklar ortaya çıkmaktadır.

B12 eksikliği en fazla kimlerde görünüyor?

Gastrit atrofik

Vejetaryenler

Pernisiyöz anemi: vücudun yeteri kadar B12 vitaminine sahip olmamasından dolayı yeterli miktarda sağlıklı alyuvarın yapılamadığı bir durumdur.

Bunun nedeni ise intrinsik faktörün eksikliği veya enfeksiyon, cerrahi girişimler, ilaçlar veya beslenme gibi başka nedenlere bağlı olarak gelişir.

Bazı ilaçlar: gastrit ve peptik ülser tedavisinde kullanılan ilaçlar, bazı diyabet ilaçları, bazı antibiyotikler gıda yoluyla alınan B12’nin vücut tarafından emilimini olumsuz yönde etkileyebilir.

Dyt. Emel Yılmaz


İstanbul Diyetisyen uzmanlarına ulaşmak icin tıklayın!