Bir anne. Çocuk 7 yaşında, şaşı ve gözü tembel. Her gittiği göz doktoru şaşılık ameliyatı tavsiye ediyor. Bebekliğinden beri şaşılık tedavisi uygulanıyor ve “Doktorlar ne dedi ise yaptım şimdi de ameliyat olacak diyorlar…” feryadı. Doktorları mı, hepsine ülkemizin birkaç büyük şehirdeki şaşılıkla uğraşan göz doktoru hocalar…
İyi bir örnek: Anne disiplinli ve prensipli, hiçbir hasta sahibi böyle doküman toplamaz, ilk örnek. 20 ye yakın reçeteyi saklamış ve tek tek fotoğraflarını çekip göndermiş. 3 yaş altı rezalet belgesi, şaşılığın ve göz tembelliğinin neden düzelmediğinin belgesi.
Kaba bir ölçümle yola çıkmak: Bu şaşılık tedavisinin en altın dönemini hatalı gözlükle geçirmek demektir.
Doğuştan astigmat olabilir ama az: Astigmat genellikle sonradan tabloya eklenmektedir.
Önceleri hiç astigmat yok: Göz kapakları, göz küresi ve göz kasları yumuşak, göz kaslarının dengesini bozacak görme gayreti, uyum yapma gayreti, göz kaslarını aşırı kasma yok ve astigmat da oluşmamaktadır.
Astigmat sonradan mı gelişti? Bebek muayenesinin zorluğu sağlıklı göz muayenesini engellemektedir. Şaşılık göz kasları arasındaki dengesizliktir ve bu dengesizlik zaten astigmatı doğurur. Gözler arası numara farkı gözü kasar, astigmata neden olur. Buna yüksek numaralı gözde uyumun güçlenmesini de eklemek gerekir.
Eksen olayı: Astigmat eksenleri hatalı olabilir çünkü bebek düzgün bakamıyor. Böyle bir ölçümü gözlük olarak vermek az görme, göz tembelliği ve şaşılıkta artma demek.
Uzaktan ölçüm cihazları: Bebek uyumsuz, şaşılık varsa zaten gözlüğü bir noktada toplayamamaktadır. Ölçüm yapılsa da güvensiz, buna güvenerek tedavi yapılmaz.
1-2 yaş arası: 3-4 doktor 3-4 ayrı numara verilmiş. Hangisi doğru? Aile ne yapsın? Diğerleri yanlışsa tedavi de hatalı demektir. Ne zaman kadar? 3 yaşından itibaren ilaçlı ve Otorefraktometre ile sağlıklı ölçüm başlamış. Ama yine de farklı numaralar. Bunu her yiğidin yoğurt yiyişi olarak değerlendiremezsiniz.

Önemli mi?
Gözlük şaşılık sebeplerinden sadece birisi: Şaşılıkta onlarca göz fonksiyonu bozulur, sadece gözlükte takılmamak gerekir.
Şaşılığı gözlükle düzelecek zannetmek: Bu egzersizle şaşılık tedavisini bilmeyen göz hekimlerinin hatasıdır. Çünkü gözlük ve kapatma tedavisinden başka uygulama bilmemektedirler.
Tedaviyi gözlüğe dayama hatası: Gözlük baskısıyla şaşılığı düzeltmek, göz tembelliğini gözlükle düzeltmek de ayrı bir mesleki hatadır. Göz fonksiyonlarını gözlük üstlenir. Bu fonksiyon bozukluğu nedeniyle şaşılığın ve göz tembelliğinin daha da artması demektir. Gözlük göstermemeli göz görmelidir. Bebek gözlüğe ömür boyu bağımlı hale getirilmemelidir.

Çözüm nedir?
Bebek muayenesine ayrılan zamanı artırmak: Bu zaman özel sektörde de resmi kurumlarda da maalesef azdır, bu önemli hatalara neden olmaktadır.
İyi bir skiyaskopi: Eski bir yöntem ama ölçümler skiyaskopi ile değerlendirilmelidir. Otomatik ölçümler yeni hekimlerin bu becerinin gelişmemesine neden olmuştur.
Fonksiyonları canlı tutmak: Fonksiyonları işler durumda tutarak gözün sph kısmındaki hataları kontrol altına alabilirsiniz. Böylece gözler +7.00 kadar hipermetrop’u telafi edebilir ama astigmatı telafi edemez. İki gözde numara farkı durumunda mutlaka iki gözün fonksiyonları eşitlenmelidir.
Astigmat oluşmasını önlemek: Alınan önlemler astigmatı önler. Astigmat varsa kolayca egzersizle giderilir. Bu göz tembelliğinin ve şaşılığın en kolay tedavisidir. Neden astigmat diyoruz? Bebek +7.00 bile olsa hipermetrop’ u telafi eder, ama astigmatı telafi edemez, görme gayreti ile gözü kasar, astigmatı artırır, şaşılık artar. Şaşılık artınca göz tembelliği de artar.
Egzersiz gözlükleri: Özel yardımcı egzersiz gözlüklerinin tedaviye eklenmesi gözlükteki hataları en aza indirecek, merkezi görmeyi geliştirecek, uyumu gevşetecek, görüntüyü gören noktada toplayacak, kapatmasız her iki göz açık olarak görmeyi geliştirecektir. Bunlar farklı özellikle ona yakın uygulama gözlükleridir.
Annenin sorusu? Ne yapayım doktor bey? “Kader de veya kadersizlik de..” Bundan sonra ne yapacağımızı konuşalım. Şaşılık egzersizle düzelen bir göz hastalığıdır. Ameliyatsız tedavi şansınız hâlâ devam etmektedir…

Dr. Selim Hüsrevoğlu


İstanbul Göz Doktoru uzmanlarına ulaşmak icin tıklayın!