ÇOCUĞUM ÜSTÜN YETENEKLİ Mİ

Üstün yetenek doğuştan getirilen bir özelliktir ve bu yeteneğe sahip olan çocuklar yaşamlarının erken dönemlerinden itibaren bazı ayırt edici özelliklere sahiptirler.

Bir çocuğun üstün yetenekli olup olmadığının belirlenmesi, ona sunulacak çevresel faktörlerin ve eğitim olanaklarının belirlenmesi ve düzenlenmesi için önem taşımaktadır. Çünkü var olan üstün yetenekler işlenmediği ve geliştirilmediği taktirde sıradanlaşır, özelliğini kaybedebilir.

Okul öncesi dönem özelliklerini ele aldığımızda, çocukların bazı davranışlarından, ilgi ve eğilimlerinden yola çıkarak üstün yetenekli olup olmadıkları ile ilgili bir fikre sahip olmak mümkün olabilmektedir.

Okul öncesi dönemde çocuklarda görülebilen ve üstün yeteneğin habercisi olabilecek özellikler şunlardır:

Erken çocukluk döneminde dil gelişiminin hızlı bir gelişim gösterir. Pek çok üstün yetenekli çocuk ilk doğum gününde cümle kurarak konuşabilir

Üstün yetenekli çocuklar diğer çocukların ilgi duymadığı konulara, oyuncaklara ilgi duyarlar

Çok fazla soru sorarlar ve sorularının geçiştirilmesinden hoşlanmaz, tatmin edici cevaplar beklerler

Günlük yaşam içinde yaşıtlarının fark edemediği ayrıntıları yakalarlar

Uzak ya da yakın geçmişle ilgili yetişkinlerin bile hatırlamakta zorluk yaşayabileceği detayları ve olayları hatırlarlar

Dikkat süreleri uzundur. Özellikle yapmaktan keyif aldıkları ve başarı ile yapabildikleri konularda çalışmaktan çok hoşlanırlar

Nesne, olay ve durumlar arasındaki ilişkileri fark etme ve anlama becerileri gelişmiştir

Muhakeme yetenekleri iyi düzeydedir, sebep sonuç ilişkilerinin kurabilirler

Soyut düşünmeyi gerektiren kavramları yaşıtlarına oranla daha iyi anlamlandırırlar

Resim, müzik, dans gibi güzel sanatların her hangi bir dalında yetenekleri vardır.

İlgi duydukları ve yoğunlaştıkları konular sık sık değişebilir. Bir süre dinazorlar ile ilgilenirken bir süre sonra arabalar ile ilgilenmeye başlayabilirler

Kolay öğrenirler, çabuk kavrarlar

Meraklıdırlar, sürekli araştırmak ve öğrenmek isterler

Yaşıtlarına göre kelime hazineleri, kullandıkları kelimelerin özellikleri ve çeşitliliği fazladır.

Hafızaları kuvvetlidir, ezber yetenekleri iyidir.

Matematiksel işlemleri zihinden yapabilirler

Genelleme yetenekleri iyidir. Bir konu ile ilgili bilgilerini yeri gelince başka bir konu için kullanabilirler

Genellikle okul öncesi dönemde kendi kendilerine okuma yazmayı öğrenirler

Yaşıtlarının pek ilgilenmediği siyaset, bilim vb konulara ilgi duyarlar

Kendileri için yüksek hedefler belirlerler ve bu hedeflere ulaşmak için çaba gösterirler

Bir çocuğun üstün yetenekli olarak ifade edilebilmesi için bu özelliklerden bir çoğunu taşıyor olması gerekir; ancak tüm bu özellikleri sergilemesi beklenmez. Çünkü çocuklarla ilgili her konuda olduğu gibi bu konuda da bireysel farklılıklar önemlidir. Her üstün yetenekli çocuk aynı alanlara ilgi duyma ya da aynı alanda üstün özellikler sergilemez.

ÜSTÜN YETENEKLİ ÇOCUKLARIN SOSYAL DUYGUSAL ÖZELLİKLERİ

Üstün yetenekli çocukların kendi dünyalarında yaşadıkları en zor durumlardan biri farklı olmak ya da başkaları tarafından farklı olarak algılanmaktır. Çünkü üstün yetenekli çocuklar sahip oldukları özelliklerin çok az insanda var olduğunu düşündükleri için, kendilerini normalleştiremez, normal gibi göremezler. Bu nedenle kendilerini yalnız hissederler.

Üstün yetenekli çocukların sosyal duygusal gelişimlerine göz attığımızda şu özellikleri görebiliriz.

Bağımsız olmayı tercih ederler

Sosyal ortamlarda insiyatif sahibi olduklarını düşünürler

Arkadaşları arasında popülerdirler

Sosyal ortamlarda doğal süreç içerisinde kendiliklerinden liderlik üstlenirler

İkna kabiliyetleri oldukça iyidir

Otoriteden hoşlanmazlar, keyfi alınmış kararları kabul etmekte zorluk yaşarlar

Yetişkinler ya da öğretmenleri onları her şeyi en ince ayrıntısına kadar açıklamak durumunda kalır, bunu talep ederler

Espriden hoşlanırlar, mizah duyguları gelişmiştir

Arkadaşları tarafından sosyal olarak kabul görmediklerini düşünürler

Hayal dünyaları ve betimleme yetenekleri gelişmiştir

Yaşıtları ile değil de kendilerinden büyükler ile bir arada olmaktan hoşlanırlar

Düşüncelerini kabul ettirmek için inatçı ve ısrarcı davranırlar

Haksızlığa tahammülleri yoktur. Başkalarının da kendilerinin de haklarını savunurlar

Empati kurma becerileri akranlarına kıyasla daha gelişmiştir.

Genelde sabırsız ve kaygılıdırlar

Hayal kırıklığı yaşadıklarında bunu en üst düzeyde yaşarlar, etkilenme şekilleri ve süreleri fazladır

Kendileri için sosyal anlamda rol model bulmakta zorlanırlar

Resim çizme yetenekleri genelde iyidir

Yaptıkları her işi en iyi şekilde yapmaya çalışırlar

Duygu durumları inişli çıkışlı olabilir. Kısa bir zaman aralığı içinde ağlayıp, bir süre sonra hiçbirşey olmamış gibi mutlu olabilirler


Ankara Çocuk Gelişim Uzmanı uzmanlarına ulaşmak icin tıklayın!