Çocuklarda alışkanlık kazanımı
Çocuklarda alışkanlık kazanımı

Her birey için hayatımızın ailede başlaması gibi pek çok alışkanlığımızın da çocukluk çağında edinilmesi doğaldır. Ergenlik ve yetişkinlik çağında da birçok alışkanlık edindiğimiz doğrudur. Çünkü gelişim yaşam boyu devam eden bir süreç ve yaşamımızla birlikte biz değiştikçe ve geliştikçe farklı alışkanlıklara da ihtiyaç duyabilmekteyiz. Ancak yaşamımız için gerekli çoğu temel alışkanlığımızı çocukluk döneminde edindiğimiz gerçeğini de unutmamalıyız.

Çocuklarımızın tüm yaşamlarında ihtiyaçları olacak temel becerilerden düzenli yaşam (uyku ve yemek düzeni gibi), öz bakım alışkanlıkları (kendi kıyafetlerini giyme, kişisel temizliğini yapabilme vb.), ders çalışma, kitap okuma, zaman yönetimi gibi hem günlük hem de öğrenim hayatında gerekli olacak çoğu alışkanlığı doğru zamanda edinmeleri yaşamda kritik öneme sahiptir. Çocuklarımıza bu tip alışkanlıkları kazandırma noktasında yapabileceklerimizin başında onlara güvenmeli ve onlardan yaşlarına, gelişimlerine uygun alışkanlıklar edinme beklentisinde olmalıyız. Örneğin normal gelişim gösteren 5 yaşındaki bir çocuğun ayakkabılarını giyme, kendi yemeğini kendisi yiyebilme alışkanlığını 3 yaşından itibaren edinmiş olması gerekir. Yani çocuklarımızın yapabileceklerine güvenip, yaşlarına uygun becerileri yapmalarına fırsat vermemiz alışkanlık edinimlerinde de büyük önem taşımaktadır. Çocuklarımıza edinmeleri gereken alışkanlıkla ilgili nedenleri açıklamalı, onları bilgilendirmeliyiz. Uyku saati vb. alışkanlıklarda çocuğumuz geç yatmaya alışmışsa birdenbire erken uyumasını beklememeliyiz, her gün aşama aşama yatağa gitme saatini öne alarak uyku düzenini oturtmaya çalışmalıyız. Örneğin özellikle tatil döneminde 11.30’da yatmaya alışan bir çocuk birdenbire 9.30'da uyuyamaz. Yatma saatini ilk gün 11'e, sonraki gün 10.30' a çekerek rutin haline gelmesini istediğimiz saate kadar aşamalı ilerlemeliyiz. Her alışkanlığın süreci kendine özgü olsa da düzenli yaşam, kitap okuma gibi alışkanlıklar çocukların ailelerinden model alarak edinmeye başladığı alışkanlıklardır. Çocuğumuzun alışkanlık edinme sürecinde onu iyi gözlemlemeli, yapabildiği şeyleri takdir ederek olumlu geri bildirim vermeliyiz. Desteklenmesi gereken noktalarda sabırla desteklemeliyiz, bunun bir süreç olduğunu, çocuklarımızın zamana ihtiyacı olabileceğini hatırlamalıyız. Ayrıca gereğinden fazla müdahale edip onun yerine yapabileceklerini yapmak, çocuğumuza alışkanlık kazandırmayı engeller. Eğer çocuğumuzun giysilerini giymesine fırsat vermez, sürekli biz onu giydirirsek bu beceriyi kazanıp alışkanlığa dönüştürmesini bekleyemeyiz. Alışkanlık edinmenin, öğrenmeden; öğrenmenin de deneyerek sabırla tekrar etmekten geçtiğini unutmamalıyız.

Çocuklarımızı yapabileceklerine dair motive etmek, onlara fırsat vermek, kararlı ve sabırlı olmak, doğru model olabilmek pek çok konuda olduğu gibi alışkanlık edinmelerini sağlama konusunda da en önemli adımlardandır. Onların yararlı alışkanlıklar edinme yolunda en önemli rehberleri olan tüm ailelere sevgiler.


İzmir Psikoloji uzmanlarına ulaşmak icin tıklayın!