Kondromalazi patella
Kondromalazi patella

KONDROMALAZİ PATELLA NEDİR?

Patella diz kapağı kemiğidir. Patella kemiği vücudun en büyük sesamoid(susamsı) kemiğidir. Patella kemiğinin kıkırdağı ise vücudun en kalın kıkırdağı olarak bilinir. Patella kemiğinin yukarı tarafına uyluk ön yüzündeki kas grubu olan quadriceps femoris kası yapışır Bu kas diz kapağı kemiğini sararak kemiğin alt ucunda patellar tendon olarak devam eder ve kaval kemiğinin dize yakın kısmına yapışır. Bu kasın görevi dize ekstansiyon (bacağı doğrultma) yaptırmaktır. Patella kemiği ise bu kasın görevini gerçekleştirmesi esnasında bacağı düzleştirmek için kaldıraç vazifesi görür. Patella ve uyluk arasındaki ekleme patellofemoral eklem adı verilir.

Diz önü ağrısının en sık görülen sebepleri patellofemoral eklem problemleridir. Patellofemoral eklem problemlerinin başında kondromalazi patella gelir. Kondromalazi patella terimi diz kapağı kemiğinin arkasındaki kıkırdağın yumuşaması demektir. Bu hastalık sadece patellayı değil tüm patellofemoral eklemi etkilemektedir.
Kondromalazi patella genç erişkin bayanlarda daha sık görülmekle beraber her yaş grubunda ve tüm cinslerde görülmektedir.

SEBEPLER:

Kondromalazi patella çoğunlukla dize binen aşırı yükler neticesinde oluşur. Patellofemoral eklemi ilgilendiren anatomik bozukluklar (patella eklem yüzeyinin tipi, femoral antetorsiyon, patellofemoral olukta asimetri, lateral patellofemoral kompresyon, patellar dizilim bozuklukları vs.) bu hastalığa meyli arttirmaktadır.
Yapılan otopsi çalışmalarında 20 yaş sonrası %50’nin üzerinde, 50 yaş sonrası %94 oranında patellanın kıkırdak yüzeyinde değişiklik olduğu tespit edilmiştir.
Dizin uzun süre kıvrık pozisyonda kalmasını gerektirecek işler (yer sofrasında yemek yemek, alaturka tuvalet kullanmak, bağdaş kurup oturmak, dizleri bükerek namaz kılmak, uzun süreli araç yolculuğu, bisiklet egzersizi, aşırı merdiven inip çıkmak, rampa-yokuş tırmanmak vs), uzun süre ayakta kalmayı gerektirecek aktiviteler ve yüksek topuklu ayakkabı kullanmak hastalığın belirtilerinin ortaya çıkmasına veya kliniğin ağırlaşmasına sebep olan aktivitelerdir.

HASTALIK BELİRTİLERİ:

Kondromalazi patella tipik olarak diz önü ağrısı ile ortaya çıkar. Ağrının yokluğu hastalığı ekarte ettirmez. Diz önünde uyluk ön yüzüne yayılan yeri tam olarak lokalize edilemeyen bir ağrı mevcuttur. Ağrı dizin bükülerek yapıldığı işler ve aktivitelerle artar. Uzun süreli oturuşlardan sonraki ilk kalkışta ağrı ortaya çıkar veya mevcut olan ağrı artar. Patellofemoral eklemde yapısal bozukluk olan hastalarda özellikle merdiven ve rampa-yokuş inerken ortaya çıkan ağrı tipiktir. Ağrıya en çok eşlik eden patoloji ise diz önünden gelen çıtırtı sesidir. Bu ses patellofemoral eklem yüzeyindeki kıkırdağın yumuşaması, saçaklanması veya yırtılması sebebiyle oluşur. Bunun yanında dizde oluşan güvensizlik hissi, ödem ve takılma hissi tabloya eşlik edebilir.

TEŞHİS:

Hastalığın tanısı genellikle hastanın anamnez(hikaye) ve fizik muayenesi ortaya konur. Tanıyı desteklemek ya da sebepleri araştırmak adına çeşitli tetkikler istenebilir. İstenebilecek tetkikler çeşitli pozisyonlarda çekilen direk grafiler, bilgisayarlı tomografi, MR görüntülemedir. Direk grafiler ve bilgisayarlı tomografi ile eklemi ilgilendiren kemik yapının anatomik yapısı, patellofemoral eklemdeki uyum-uyumsuzluk, çeşitli yapısal farklılıklar ve yapısal olmayan patolojiler ortaya konur. MR görüntüleme ise diz eklemi içindeki ve çevresindeki yumuşak dokuların (bağlar, kaslar, tendonlar, menisküsler vs) ve eklemi kaplayan kıkırdakların değerlendirilmesine, bu yapılara ait patolojilerin ortaya konmasına yardımcı olur.

TEDAVİ:

Kondromalazi patellanın medikal tedavisinin en önemli basamağı aktivilte modifikasyonudur. Hasta dizini uzun süre katlayacak pozisyonlardan sakınmalı , uzun oturuş ve uzun süre ayakta kalmaktan uzak durmalıdır. Dizi 45 dereceden fazla katlanmasına sebep olan hareket ve pozisyonlar patellanın femur oluğunda sıkışmasına ve patellanın yüzeyindeki kıkrdağın basınca maruz kalmasına sebep olacağı için hastalığı ilerleteceği bilinmektedir. Bunun yanında uyluk ön yüzündeki quadriceps femoris kas grubunun kuvvetlendirilmesi için gerekli egzersizler düzenli olarak yapılmalıdır. Quadriseps femoris kası patellayı saran bir kas olduğu için bu kasın kuvvetlendirilmesi patellanın arka yüzündeki kıkırdak üzerine binen yükü azaltarak hastalığın veya belirtilerin iyileşmesini kolaylaştırır.
Kondromalazi patellanın medikal tedavisinin diğer basamağı medikasyondur yani ilaç tedavisidir. Tedavi süresince hastanın ağrı ve enflamasyonunu azaltmak için analjezik –antienflamatuar ve kas gevşetici ilaç tedavisi başlanır. Bu ilaçların yanında hastalara kıkırdak dokunun yıpranmasının durdurulması amaçlı bazı destek tedavi ilaçları başlanabilir(Glukosamin-Condroitin, MSM, C vitamini vs). Yine kıkırdak dokunun hasarını azaltmak veya diz şikayetlerini azaltmak amaçlı dize enjeksiyon tedavisi uygulanabilir.
Özellikle egzersiz sonrası diz önüne buz uygulama ağrı , ödem ve enflamasyonu azaltmaktadır. Buz uygulama tedavide önerilen diğer bir seçenektir.
Uzun süreli medikal tedaviye cevap vermeyen, diz çevresinde anatomik bozukluğu olan hastalara ve patellofemoral eklemde geri dönüşümsüz kıkırdak problemi olan hastalara cerrahi tedavi uygulanabilmektedir. Cerrahi tedavi alternatifleri artroskopik cerrahi ( kamera ve fiberoptik cihazla, dizin önünden açılan 2 veya 3 adet 0.5 cmlik deliklerden kamera ile görüntünün ekrana aktarılması yoluyla kapalı olarak yapılan bir ameliyat tekniği), patellofemoral eklem dizilim cerrahisi ve kıkırdak hasarlarına yönelik cerrahi tedavilerdir.


Adana Ortopedi uzmanlarına ulaşmak icin tıklayın!