Birçoğumuz sigara ile kanser, solunum yolu sorunları ve kalp hastalıkları arasındaki ilişki hakkında bilgi sahibiyiz. Geçmişte sigara içme ile diş ve diş eti hastalıkları arasındaki güçlü bağdan çok az bahsedilirken, son çalışmalar ve bilimsel kanıtlar sigaranın diş eti hastalıkları için de en büyük çevresel risk oluşturduğunu göstermiştir.

Sigara kullanımının tarihçesinden kısaca bahseder misiniz?

Tütün tarımının M.Ö. 600 yılında Amerika kıtasında başladığı ve bu tarihten 4500 yıl sonra ilk olarak Orta Amerika'daki Mayalar'ın kullandığı, tapınak duvarlarındaki oymalardan anlaşılmaktadır. Tütünü sigara olarak kullanılmasına ilk defa M.Ö 100 yıllarında Amerikan yerlilerinde rastlanmaktadır. M.S 500-600 yıllarında da Kuzey Amerika Kızılderilileri'nin sigarayı barış çubuğu, savaş çubuğu, toplantı çubuğu gibi dini ve sosyal uygulamalarına adapte ettikleri görülmektedir. Sigara kelimesinin Maya'ların tütün yapraklarına verdikleri sik'ar isminden türediği düşünülmektedir. Tütünü, 15 yy. sonu ve 16.yy'da Amerikalı denizciler Avrupa kıtasına yetiştirmek amacıyla getirmişler ve kullanımı yaygınlaşmıştır. Burada kullanımının nedeni, migrenin yanısıra 36 hastalığı iyileştirdiği inancıdır. Hatta bununla ilgili kitaplar bile yazılmıştır. Asya'da kullanımı 17.yy.'ın sonlarına dayanmaktadır. Tütün kullanımına ilk engel, IV. Murat zamanında uygulanan yasakla başlamış ancak başarılı olamamıştır.

Dünyada ve Türkiye'de Sigara Kullanımı ne durumdadır?

Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre dünyada 1.1 milyar kişinin sigara kullandığı tahmin edilmektedir. Erkeklerin %47'si, kadınların da %12'sinin sigara kullandığı hesaplanmıştır. Ülkemizde 17 milyon insanın sigara kullandığı, bu oranın erkeklerde %63'ü, kadınlarda ise %25'i olduğu bilinmektedir.

Ülkemizde sigara için yıllık 6.5 milyar dolar harcanmaktadır. Sigaranın neden olduğu 50 hastalığı tedavi ettirmenin maliyetinin için 2 milyar dolar olduğu hesaplanınca, toplamda sigara satın almak ve tedavi ettirebilmek için yılda ortalama 8.5 milyar dolar para harcanmaktadır.

Sigara ve genel sağlık ilişkisini açıklar mısınız?

Sigaranın hızlı yaygınlaşmasıyla birlikte sorumlu olduğu hastalıklar ve bunlara bağlı ölümler de aynı hızla artmıştır. Dünya Sağlık Örgütü'nün verilerine göre dünyada yılda 3 milyon kişinin ölümünden sigara sorumludur ve 2010 yılında bu sayının 10 milyona yükselmesi beklenmektedir. Artık araştırmacılar sigaranın kalp-damar hastalıkları ve kanserde önemli bir risk faktörü olduğu konusunda hemfikirdir ve bu nedenle acil çözüm bekleyen sorunlardan biri olarak tanımlanmaktadır. Sigara ayrıca düşük ağırlıklı doğumlar, pulmoner, gastrointestinal, serebrovasküler hastalıklara da neden olabilmektedir. Sigara kullanımının plastik ve rekonstruktif cerrahi, mikrocerrahi, alt ekstremite cerrahisi işlemleri sonrası yara iyileşmesinde komplikasyon oluşturması için risk oluşturduğuna dair çalışmalar mevcuttur.

Sigara Kullanımı Periodontal Dokuları nasıl Etkilemekte?

İki yolla periodontal dokular üzerinde yıkıcı etki yapabilir. Birincisi lokal olarak dişeti dokuları üzerindeki irritasyonu, ikincisi ise sistemik dolaşıma katılarak polimorfonükleer lökositlerin fonksiyonlarının bozulmasına, vasküler doku ve hemodinamiğinin bozulmasına neden olması olabilir. Sigara kullanan bireylerde daha fazla alveol kemik kaybı ve ve daha fazla cep derinliğine rastlanmıştır. Bu durum, sigara kullanımının sistemik etkisi nedeniyle periodontal dokuları etkilediği şeklinde açıklanmaktadır.

SİGARA İÇME ve PERİODONTAL HASTALIK arasındaki ilişkideki gerçekler şöyledir:

1.Periodontal hastalığın temel nedeni, hastalık yapan mikroorganizmalarla konak yanıtı arasındaki ilişkinin bozulmasıdır. Sigara kullanımı bu dengeyi olumsuz etkilemekte ve konak yanıtı zayıflatmaktadır.

2.Yapılan çalışmalarda sigara kullanımının mikrobiyal dental plak ve diştaşı oluşumu üzerinde doğrudan etkili olduğu, sigara kullananlarda anlamlı derecede diştaşı olduğu ve periodontal hastalığın daha şiddetli olduğu ve bunun da sigaranın sayısıyla doğru orantılı olduğu açıklanmıştır.

3.Sigara içenler içmeyenlere göre daha fazla diş ve diş eti hastalığı sorunu yaşarlar. Çalışmalara göre sigara içenlerin içmeyenlere göre daha az dişi, daha fazla çürük dişi, %67 daha fazla diş kaybı söz konusudur.

4.Ciddi diş eti hastalığına yakalanaların sigara içen kişiler olduğunu görülmektedir..

5.Sigara içmek genç hastalar için çok zararlıdır ve ilerleyen hastalık daha komplike ve daha pahalı ve daha az memnun edici olur.

6.Sigaradaki nikotin kanı taşıyan damarlarn daralmasına sebep olur. İltihabın daha az gözle görülür hale gelmesi, daha az diş eti kanamaları ve ağızın bakterilere karşı olan savunma mekanizmasını bozulması bunun sonucunda olur.

7.Sigara diş eti cebi, kemik kaybı ve diş eti enfeksiyonlarının sebebi olan birçok zararlı bakterinin çoğalmasına sebep olur.

8.Sigara içenlerin periodontal tedavisinin sonuçları ve yaranın iyileşmesi sigara içmeyenlere göre daha zor olur. Diş eti sorunları sigara içen hastalarda daha fazla tekrar eder.

9.Sigara oral bakterilere karşı savunma mekanizmanızı değiştirir. Çalışmalar bakterileri öldüren akyuvarların %50 azaldığı göstermiştir.

10.Ön üst dişlerimizin etrafındaki diş etlerimiz sigaradaki kimyasal maddelerden çok fazla etkilenirler.

11.Nikotinin kan damarlarındaki etkilerinden dolayı, sigara içenlerde, erken teşhisde önemli olan, dişeti kanaması ve dişetlerinde kızarıklık daha az olur. Kısacası diş kaybına neden olan periodontal hastalığı maskeler ve teşhisin daha zor ve geç konmasına neden olur.

Eğer size zarar veren bir faktörü ortadan kaldırabilirseniz veya kontrol edebilirseniz hem genel sağlığınız gözle görülebilir düzeyde iyileşecek, hem de dişeti problemlerinizi çözmek daha kolay olacaktır.

Daha önceki röportajımızda da belirttiğimiz gibi: Siz ya da yakınlarınızda sigara kullanan, menapoz, hamilelik gibi vücutta hormonal değişimlerin olduğu dönemlerden geçen, diabet hastalığı olan, stresli bir yaşantısı olan, antidepresan ilaç kullanan, ağız bakımı yetersiz olan, dişlerini sıkan ve gıcırdatan, ağzında uyumlu olmayan protez ve dolguları olan, ailesinde dişlerini erken yaşta kaybetmiş bireyler varsa, risk altında olunduğunu bir kez daha hatırlatmakta fayda görüyorum.

Sağlıklı günler dileğiyle….


İstanbul Diş Hekimi uzmanlarına ulaşmak icin tıklayın!